Powrót

BARWA
MUNDUR GRENADIERA

 

 

Zobacz dodatkowe rysunki

Słowo „barwa” oznaczające dosłownie kolor, farbę, czy maść, ale po staropolsku „barwą” zwano mundur wojskowy. Pojęcie to po raz pierwszy zostało użyte w „Porządku praw rycerskich wojennych” ogłoszonych przez króla Zygmunta II Augusta w 1557r.
Szymon Starowolski w swym dziele poświęconym wojskowości polskiej („Institutorum Rei Militaris Libri VIII...”, Cracoviae 1640) tak określił funkcje munduru: „My Sarmaci zwykliśmy od dawna ubierać zarówno pieszych jak i konnych w jeden kolor. Również i najemnych, których wybierano z Niemiec lub z Węgier, przede wszystkim pieszych lub lekką jazdę [...] nie tylko w celu odróżnienia od nieprzyjaciół, lecz także w celu zastraszenia oczu przeciwnika oraz łatwiejszego zniesienia surowości niepogody”.

Generał Henryk Dąbrowski podpisując konwencję z Administracją Generalną Lombardii w sprawie utworzenia Legionów, zastrzegł dla nich i mundur w kolorze granatowym o kroju polskim, opartym na wzorze munduru Kawalerii Narodowej. Jednym z przejawów demokratyzacji stosunków w Legionach było wprowadzenie dla wszystkich żołnierzy jednolitego nakrycia głowy w formie rogatej czapki, zastrzeżonej uprzednio w armii polskiej jedynie dla szlachty. Ozdobiona barwnymi kordonami i francuską kokardą, zastąpiła używane uprzednio kapelusze. Początkowo każdy batalion miał się różnić kolorem wyłogów kołnierzy i mankietów. Uważane za jednostki kadrowe przyszłej armii polskiej, miały one nawiązywać kolorami do barw dawnych pułków Rzeczypospolitej. Jednak już w 1797 roku mundury zostały ujednolicone tak, że tylko legie różniły się kolorami dodatków.

W zbiorach Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie znajduje się mundur gen. Jana Henryka Dąbrowskiego z okresu Legionów Polskich 1797-1803 (zdjęcie obok)

 

 

Webmaster: T. Zdanowicz 2005